PPWR: nowe obowiązki dla firm w 2026 r. Czy dotyczą także Ciebie?

Wytwórca czy producent? To nie jest to samo

Jednym z pierwszych kroków jest ustalenie, czy firma jest wytwórcą, producentem, czy występuje w obu tych rolach. PPWR nadaje tym pojęciom różne znaczenie.

Wytwórcą jest nie tylko podmiot, który fizycznie produkuje opakowanie. Co do zasady może nim być także firma, która zleca zaprojektowanie lub wykonanie opakowania albo produktu w opakowaniu pod własną nazwą lub znakiem towarowym. Przykładem jest przedsiębiorca zamawiający u zewnętrznego dostawcy pudełka oznaczone własną marką.

Szczególną zasadę PPWR przewiduje jednak dla mikroprzedsiębiorstw. Jeżeli dostawca opakowania znajduje się w tym samym państwie członkowskim, w określonych przypadkach to właśnie on będzie uznany za wytwórcę.

Producentem jest natomiast – w uproszczeniu – podmiot, który jako pierwszy udostępnia opakowanie lub produkt w opakowaniu na rynku danego państwa członkowskiego. W zależności od modelu sprzedaży może nim być wytwórca, importer albo dystrybutor. Status producenta ma jednak szczególne znaczenie dla rozszerzonej odpowiedzialności producenta, czyli EPR (Extended Producer Responsibility).

PPWR – jakie obowiązki ma wytwórca?

Wytwórca odpowiada przede wszystkim za zgodność opakowania z wymaganiami PPWR. Przed wprowadzeniem opakowania do obrotu powinien przeprowadzić ocenę zgodności, przygotować dokumentację techniczną i sporządzić deklarację zgodności UE. Musi także zadbać o wymagane informacje i oznaczenia oraz reagować, jeżeli okaże się, że opakowanie nie spełnia wymogów.

Nie oznacza to, że przedsiębiorca musi sam wykonywać wszystkie badania. Dostawcy opakowań i materiałów mają przekazywać wytwórcy informacje i dokumenty potrzebne do wykazania zgodności, co nie oznacza jednak przeniesienia odpowiedzialności za zgodność opakowania na dostawcę.

PPWR – jakie obowiązki wiążą się z rolą producenta?

Rola producenta jest związana przede wszystkim z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta. Obejmuje ona m.in. rejestrację, sprawozdawczość i udział w finansowaniu gospodarowania odpadami opakowaniowymi. Szczegółowy sposób wykonywania tych obowiązków zależy także od przepisów obowiązujących w państwie członkowskim, w którym opakowanie ma stać się odpadem.

Dla firmy prowadzącej sprzedaż w kilku krajach UE oznacza to, że obowiązki trzeba analizować osobno dla poszczególnych rynków.
Na poziomie UE trwają też prace nad uproszczeniem części obowiązków EPR dla małych przedsiębiorców, w tym dotyczących przedstawiciela EPR przy sprzedaży transgranicznej. Na razie prace te nie zmieniają jednak obowiązujących przepisów PPWR.

PPWR zmienia także same opakowania

Nowe przepisy nie kończą się na dokumentacji. PPWR stopniowo wprowadza wymagania dotyczące projektowania i używania opakowań. Chodzi m.in. o ich minimalizację oraz ponowne użycie.

Jednym z praktycznych przykładów jest ograniczenie pustej przestrzeni. Do 12 lutego 2028 r. podmioty napełniające opakowania handlowe mają ograniczyć pustą przestrzeń do minimum potrzebnego do zachowania funkcjonalności opakowania i ochrony produktu.

Dla opakowań zbiorczych, transportowych i e-commerce przewidziano natomiast maksymalny współczynnik pustej przestrzeni na poziomie 50%. Zasada zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2030 r. albo po upływie trzech lat od wejścia w życie aktu wykonawczego określającego metodologię obliczania współczynnika pustej przestrzeni – w zależności od tego, która data przypadnie później. Co ważne, typowe wypełniacze, np. papier, poduszki powietrzne czy folia bąbelkowa, co do zasady traktuje się jako pustą przestrzeń.

PPWR – co warto zrobić już teraz?

Najpierw warto sporządzić listę wszystkich opakowań używanych w firmie. Przy każdym z nich trzeba ustalić, kto je projektuje, kto fizycznie je produkuje, pod czyją marką powstaje, kto napełnia opakowanie i kto jako pierwszy udostępnia je lub zapakowany produkt na danym rynku.
Dopiero wtedy można prawidłowo określić rolę przedsiębiorcy i przygotować listę obowiązków. Następnie warto zebrać dokumenty od dostawców oraz sprawdzić, czy potrzebna jest dokumentacja techniczna, deklaracja zgodności UE, zmiany w umowach albo działania związane z EPR.

PPWR – jak może pomóc kancelaria?

W praktyce najtrudniejszy jest początek czyli ustalenie, które obowiązki rzeczywiście dotyczą danej firmy i konkretnych opakowań. Możemy przeanalizować model Twojej działalności, stosowane opakowania oraz sposób ich zamawiania i wprowadzania na rynek, a następnie wskazać, czy są jesteś wytwórcą, producentem czy może występujesz w obu tych rolach.

Na tej podstawie możemy przygotować listę potrzebnych działań i dokumentów, pomóc w zebraniu informacji od dostawców, przygotować lub sprawdzić dokumentację techniczną i deklaracje zgodności UE, a także przeanalizować obowiązki związane z EPR oraz umowy z drukarniami, producentami i innymi dostawcami opakowań.

Jeżeli Twoja firma korzysta z opakowań przy sprzedaży, imporcie lub wysyłce produktów, warto sprawdzić jej status na gruncie PPWR już teraz. Pozwoli to zaplanować działania i uniknąć sytuacji, w której brak wymaganych dokumentów lub niezgodne opakowanie zostaną wykryte dopiero po rozpoczęciu kontroli.

Autor: aplikant radcowski Bernadetta Żmuda

Jeśli masz wątpliwości, czy Twoja firma podlega nowym przepisom, skontaktuj się z nami. 

📞 785 530 118
✉️ info@5e.legal